Wat is opvolging?
Opvolging is een proces waarbij leiding en eigendom, maar bijvoorbeeld ook kennis, verantwoordelijkheid, gezag en beslissingsbevoegdheid worden overgedragen.
In dat proces vinden meerdere rolwisselingen plaats. De overdrager zal evolueren naar een nieuwe rol, vaak deze van adviseur. De opvolgende generatie wordt op een bepaald moment eigenaar. De opvolger(s) hebben vaak al een functie in het familiebedrijf maar nemen de leiding over, alleen of als team. Nog andere rolwisselingen kunnen binnen dat opvolgingsproces kaderen, bijvoorbeeld binnen de raad van bestuur of het management.
Waarom is opvolging moeilijk?
Opvolging zorgt voor ingrijpende veranderingen voor alle betrokkenen, en die wijzigingen kunnen zich op vele vlakken situeren: eigendom, leiding, bestuur, management en vermogen. De overdrager moet ‘loslaten’, de opvolger moet zich bewijzen, sommige andere familieleden zullen ook een nieuwe rol krijgen (bijvoorbeeld deze van eigenaar, al dan niet gecombineerd met een operationele rol of bestuursrol in het familiebedrijf).
Ook binnen het familiebedrijf zelf gaat de opvolging vaak gepaard met fundamentele veranderingen, bijvoorbeeld op het vlak van strategie, governance of eigenaarsvisie.
Het opvolgingsproces raakt ook aan zeer fundamentele kwesties, zoals de relaties binnen de bedrijfsfamilie, de carrières van de familieleden en financiële aspecten. In een aantal gevallen draait het bij de opvolging ook om macht. Verschillende stakeholders kunnen uiteenlopende doelstellingen, wensen of noden hebben. Dit zorgt ervoor dat het spanningsveld tussen bedrijf en familie zeer voelbaar wordt.
Maak opvolging bespreekbaar
Hoewel er vaak koudwatervrees is, is het van cruciaal belang de opvolging (tijdig) bespreekbaar te maken. Enkele tips:
- Begin tijdig. Opvolging is een proces dat determinerend is voor familiebedrijf en bedrijfsfamilie. Het moet grondig gebeuren en vergt veel voorbereiding.
- Stel vragen over de toekomst. Dat kan een denkproces op gang brengen.
- Kies voor een constructieve dialoog.
- Laat je begeleiden door externen. Een adviseur die het vertrouwen heeft van de hele familie en die gespecialiseerd is in het begeleiden van bedrijfsfamilies bij dit soort vragen, zal de moeilijke, soms delicate gesprekken kunnen begeleiden en zorgen dat de juiste kwesties aan bod komen.