Onderzoek alle opvolgingsalternatieven
Ga er niet automatisch van uit dat familiale opvolging de enige of de beste oplossing is. Onderzoek ook de andere opvolgingsalternatieven:
- Familiale opvolging: leiding en eigendom blijven binnen de familie. Dit veronderstelt bekwame en gemotiveerde opvolgers, een vraag die dus moet gesteld worden en met een realistische kijk moet beantwoord worden. Daarover meer in deel 3 dat de keuze van de opvolger bespreekt.
- Familiale controle: de leiding gaat naar een externe maar de eigendom blijft binnen de familie. Dit kan ook een tijdelijke keuze zijn, in afwachting van de komst van een familiale opvolger.
- Verkoop van het familiebedrijf.
Op deze website zal de focus liggen op de familiale opvolging, waarbij leiding en eigendom binnen de familie blijven.
Het belang van goede relaties
Opvolging zal des te gemakkelijker verlopen wanneer er goede relaties bestaan tussen de diverse actoren. Men moet daar dan ook actief aan werken. Goede relaties binnen de bedrijfsfamilie vereisen een aantal fundamenten en de vaardigheden om die fundamenten in praktijk te brengen:
- Vertrouwen
- Wederzijds respect
- Optimisme over het familiebedrijf en de onderlinge relaties
- Transparante en frequente communicatie (inclusief de bereidheid om echt te luisteren)
- Het aanvaarden van verschillen tussen diverse persoonlijkheden
- Een goede beheersing en oplossing van conflicten
- Een cultuur van open en constructieve, respectvolle feedback.
Maak goede afspraken en stel de juiste vragen
De bedrijfsfamilie kan veel problemen vermijden door vooraf goede afspraken te maken omtrent de manier waarop het opvolgingsproces zal verlopen, en door zich inhoudelijk te buiten over de juiste vragen:
- Waar willen we als familie met het familiebedrijf naartoe?
- Wie gaat het familiebedrijf leiden?
- Wat is het toekomstige bestuursmodel van het familiebedrijf?
- Welke rol zal iedereen in de toekomst spelen?
- Hoe gaan we de eigendom organiseren?
Deze afspraken kunnen worden uitgeschreven in een familiaal charter of in meer juridische documenten zoals aandeelhoudersafspraken en documenten die de eigendomsoverdracht regelen. Daarover meer in deel 4 en 5.
Het kan erg nuttig zijn een aantal van deze afspraken vast te leggen op een moment dat de opvolging nog niet echt aan de orde is. Op die manier kan men bijvoorbeeld in een familiaal charter afspraken maken over de voorwaarden die gesteld worden aan familieleden wanneer zij in het bedrijf willen komen werken, vooraleer zoon of dochter voor de deur staat en deze vragen een veel persoonlijkere invulling zullen krijgen.